Sosyal Yıldızlar

İlişkiler için güvenli bir prova alanı.

Çocuklar ve gençler için ilişki, aidiyet, sınır ve akran deneyimi üzerine psikodrama temelli grup çalışmaları.

Bu bir sosyalleştirme kursu değildir.

Sosyal yaşam, yalnızca arkadaş edinmek ya da konuşkan olmak değildir. Bir gruba katılabilmek, söz alabilmek, karşısındakinin sınırlarını fark etmek, kendi sınırını koymak, yardım istemek, dışlanmayla baş etmek ve çatışma sonrasında ilişkiyi onarmak da sosyal hayatın parçalarıdır.

Bazı çocuklar ve gençler için sosyal ortamların görünmez kuralları yorucu, belirsiz ya da dışlayıcı olabilir. Bu çalışmaların amacı, katılımcıya tek bir “doğru” iletişim tarzı öğretmek ya da onu daha nörotipik görünmeye zorlamak değildir. Amaç; kişinin kendi iletişim biçimini tanımasına, ihtiyaçlarını ifade etmesine, yanlış anlaşılmaları düşünmesine ve ilişkiler içinde kendine yer açmasına alan açmaktır.

Nöroçeşitlilikle uyumlu grup yaklaşımı

İlişki, yalnızca çocuğun öğrenmesi gereken bir performans değildir; iki tarafın da birbirini anlayabilme ve birbirine uyum sağlayabilme çabasıdır. Bu nedenle grup çalışmasında dikkat yalnızca katılımcının ne yaptığına değil, sosyal ortamın nasıl yaşandığına da verilir. Duyusal yük, belirsiz kurallar, dışlanma, hızla değişen grup dinamikleri veya akran zorbalığı sosyal zorlanmayı artırabilir.

Destek; çocuğun kendini savunabilmesini, ihtiyaç duyduğunda yardım isteyebilmesini ve sınır koyabilmesini içerir. Ancak zorbalığın, dışlanmanın ya da erişilemez bir çevrenin sorumluluğu çocuğa yüklenmez.

Psikodrama ile çalışmak

Grup, sosyal performans sahnesi değil; ilişkilerin güvenli bir prova alanıdır. Oyun, rol alma, hikâye, canlandırma, hareket ve paylaşım yoluyla katılımcılar, günlük hayatta zorlandıkları durumları birlikte düşünme ve farklı olasılıkları deneyimleme fırsatı bulabilir.

Rol değiştirme, ayna ve ikizlik gibi psikodramatik teknikler; katılımcının kendi deneyimine başka bir açıdan bakmasına, bir ilişkideki farklı konumları merak etmesine ve ifade etmekte zorlandığı duygu ve düşünceleri görünür kılmasına yardımcı olabilir.

Gruplarda ele alınabilecek temalar

• Arkadaşlık kurma, sürdürme ve bir gruba katılma

• Kendini ifade etme, söz alma ve yardım isteme

• Sosyal ipuçları ile belirsiz sosyal beklentileri birlikte düşünme

• Sınır koyma, hayır diyebilme ve ilişkiyi onarma

• Dışlanma, yalnızlık, aidiyet ve güvenli ilişki ihtiyacı

• Akran zorbalığı, dijital zorbalık ve destek arama yolları

• Öfke, hayal kırıklığı ve duygu düzenleme

• Ergenlikte kimlik, özgüven, bağımsızlaşma ve akran baskısı

• Okul değişikliği, sınav dönemleri ve geçiş süreçleri

Kimler için uygundur?

Grup çalışması her çocuk ya da genç için uygun olmayabilir. Katılım öncesinde yaş, gelişimsel özellikler, duygusal ihtiyaçlar, iletişim biçimi, grup hedefi ve güvenlik ihtiyacı birlikte değerlendirilir. Gerekli durumlarda bireysel çalışma, ebeveyn görüşmesi veya okul ile iş birliği grup çalışmasından önce ya da onunla birlikte planlanabilir.

Aktif zorbalık, şiddet veya ciddi güvenlik riski olan durumlarda grup çalışması tek başına çözüm değildir. Çocuğun korunmasına yönelik aile, okul ve ilgili kurumlarla yürütülecek planlama ayrıca yapılır.